I. Dấu hiệu hội chứng trẻ bị trào ngược dạ dày thực quản thường gặp

Trẻ bị trào ngược dạ dày thực quản – Phần lớn, triệu chứng trào ngược dạ dày thực quản ở trẻ em chỉ hình thành một vài lần trong ngày và chúng ta nghĩ đó chỉ là biểu hiện thường gặp ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ vì hệ tiêu hóa của bé chưa hoàn thiện. Các mẹ nên đặc biệt lưu ý vì trẻ có thể đã mắc phải bệnh lý trào ngược dạ dày.

Dấu hiệu hội chứng trẻ bị trào ngược dạ dày thực quản thường gặp
Dấu hiệu hội chứng trẻ bị trào ngược dạ dày thực quản thường gặp

1. Lý do gây ra bệnh trào ngược dạ dày

Nguyên nhân chính khiến trẻ bị trào ngược dạ dày thực quản thì nguồn gốc gây bệnh được xác định là do 3 yếu tố chính như:

  • Dạ dày chưa sẵn sàng để thực hiện đúng tác dụng

Thực quản (ống dẫn thức ăn) kết nối miệng và dạ dày của trẻ có một van điều khiển bởi cơ vòng thực quản dưới. Khi bé bú, cơ này mở ra cho phép sữa đi qua, tiếp đó đóng lại để giữ sữa trong dạ dày.

Ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, cơ vòng thực quản vẫn đang trong giai đoạn tăng trưởng và chính sự chưa hoàn thiện này khiến cho sữa và acid có thể trào ngược lên thực quản khiến cho trẻ khó chịu và quấy khóc.

Dạ dày chưa sẵn sàng
Dạ dày chưa sẵn sàng – Trẻ bị trào ngược dạ dày thực quản
  • Hệ tiêu hóa còn non nớt

Theo bác sĩ Đào Thị Yến Phi (bộ môn Dinh dưỡng trường Đại học Y dược Phạm Ngọc Thạch), trong các tháng đầu đời thì men lactase trong hệ tiêu hóa của bé hoạt động ở ngưỡng 70%, men enterokinase là 25% và men pepsin là 50% (khi trẻ 7 tháng tuổi).

Các con số trên cho cảm thấy rằng hệ tiêu hóa của trẻ trong giai đoạn đầu còn rất nhạy cảm và sự hấp thu dưỡng chất có trong sữa rất hạn chế nên gây ra hiện tượng trào ngược dạ dày.

  • Sai lầm của mẹ trong cách chăm sóc trẻ

Phần lớn trẻ bị nôn trớ là do bú quá nhanh và một vài, vừa mới bú xong thì đặt nằm xuống ngay hoặc trẻ dùng thức ăn không thích hợp nên gây dị ứng. Ban đầu, những sai lầm ấy sẽ gây ra chứng trào ngược dạ dày (trớ sữa sinh lý – GER) ngoài ra nếu lặp lại trong một thời gian dài thì sẽ dẫn đến bệnh lý trào ngược dạ dày (GERD).

2. Triệu chứng, dấu hiệu nhận biết trẻ bị trào ngược dạ dày

Bệnh trào ngược dạ dày (GRED) rất dễ bị nhầm lẫn với chứng trào ngược dạ dày (GER), chính vì thế cha mẹ cần đặc biệt chú ý đến triệu chứng của trẻ. Khi trẻ mắc bệnh trào ngược dạ dày thì sẽ hiện ra những dấu hiệu sau:

Triệu chứng, dấu hiệu nhận biết trẻ bị trào ngược dạ dày
Triệu chứng, dấu hiệu nhận biết trẻ bị trào ngược dạ dày – Trẻ bị trào ngược dạ dày thực quản
  • Quấy khóc
  • Sốt cao
  • Cáu kỉnh trong và sau khi ăn
  • Tiêu chảy kéo dài, phân có lẫn máu
  • Ho (đặc biệt là sau khi ăn)
  • Trẻ hay cong lưng: theo phản xạ tự nhiên, trẻ hay cong lưng để làm giảm cảm giác phức tạp chịu do trào ngược dạ dày dẫn đến.
  • Thường xuyên nôn ói
  • Dịch nôn có gam màu xanh hoặc vàng, nếu nặng hơn thì có tông màu như bã cà phê và lẫn một ít máu.
  • Thở khò khè hoặc khó thở. Đây là triệu chứng nguy hại vì có thể gây ra trường hợp tím tái, ngưng thở.
  • Sụt cân, chậm tăng lên cân.

Bên cạnh đó trong một số trường hợp trẻ bị trào ngược dạ dày thực quản có thể mắc chứng dôi thừa cân, béo phì vì thể tích dạ dày bị giãn ra do tiếp nhận một lượng lớn thức ăn.

Quấy khóc, Sốt cao
Quấy khóc, Sốt cao – Trẻ bị trào ngược dạ dày thực quản

3. Chữa bệnh trào ngược dạ dày ở trẻ

Bất kỳ bệnh lý nào ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ nhắn thì việc dùng thuốc Tây luôn là chọn lựa sau cuối vì cơ thể trẻ còn quá non nớt và mẫn cảm. Nếu thật sự quan trọng, bác sĩ sẽ khuyên điều trị bằng các loại thuốc có chứa alginates, thuốc ức chế bơm proton (PPI) và thuốc kháng thụ thể H2. Tuy nhiên, các thành phần hóa học có trong thuốc sẽ ảnh hưởng đến hệ miễn dịch, gan, thận và tăng lên nguy cơ kháng thuốc.

Còn theo quan điểm của Đông y thì khi thân thể sinh bệnh ắt trong tự nhiên sẽ có cái khắc chế. Thuốc sản xuất theo giải pháp Đông y từ xưa đến nay mang tính an toàn rất cao, phù hợp với mọi đối tượng.

Mặc dù vậy, những bài thuốc Đông y dùng để chữa bệnh trào ngược dạ dày cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ nhắn vẫn chưa phổ biến. Phần lớn cha mẹ thường e dè khi lựa chọn thuốc Đông y để chữa trị bệnh cho con

4. Cách giảm trào ngược dạ dày ở trẻ nhỏ

Lời cảnh báo giảm trào ngược dạ dày ở trẻ nhỏ
Lời cảnh báo giảm trào ngược dạ dày ở trẻ nhỏ – Trẻ bị trào ngược dạ dày thực quản

Nhận thấy chứng trẻ bị trào ngược dạ dày thực quản ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe của bé. Do vậy để bệnh của trẻ mau khỏi và sức khỏe chóng hồi phục những mẹ phải đặc biệt chú ý đến việc ăn uống và ngủ nghỉ của trẻ như:

Cho trẻ bú đúng cách. Chỉnh sửa tư thế bế trẻ khi cho bú sao cho hợp lý, tránh trường hợp sữa xuống quá nhanh. Thời gian hợp lý nhất để cho trẻ bú là 2 giờ sau lần bú trước. Sau khi bú cần ẵm đứng trẻ từ 10 đến 20 phút.

Giúp bé ợ hơi trong hoặc sau khi bú. Những mẹ nên làm điều này mỗi khi bé bú hết 1 bên ngực hoặc bú hết 50ml sữa trong bình. Cách thực hiện rất giản đơn, mẹ chỉ cần cho bé ngồi thẳng trên đùi, 1 tay đỡ cằm, để bé hơi nghiêng người ra phía trước, tay còn lại vỗ nhẹ vào lưng. Cứ vậy bé sẽ ợ hơi ra ngoài một cách rất dễ dàng và tránh được những phức tạp chịu sau khi bú xong.

Kê cao đầu bé khi ngủ. Lúc ngủ nên kê phần đầu của trẻ cao hơn một tí so với toàn thân. Như thế sẽ hạn chế được hiện tượng trào ngược dạ dày ở trẻ nhỏ.

Cho bé ăn một vài bữa nhỏ bé trong ngày. Đối với trẻ ăn dặm nên chia thành một số bữa nhỏ bé, ăn một số lần trong ngày. Hạn chế thức ăn một số chất béo,…

Bệnh trào ngược dạ dày ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ nhắn rất dễ bị nhầm lẫn với chứng trào ngược sinh lý. Vì vậy cha mẹ cần chú trọng đến sức khỏe của trẻ để có những giải pháp chữa kịp thời và hiệu quả.

II. Cách chăm sóc trẻ bị trào ngược dạ dày

Đặc điểm ở những trẻ bị trào ngược dạ dày thực quản là việc bé thường xuyên bị nôn trớ, khó chịu, hay cáu gắt và không hợp tác khi được cha mẹ chăm sóc.

Cách chăm sóc trẻ bị trào ngược dạ dày
Cách chăm sóc trẻ bị trào ngược dạ dày – Trẻ bị trào ngược dạ dày thực quản

Cách thức chăm sóc trẻ sẽ quyết định rất nhiều đến sự thành công của quá trình điều trị bệnh cũng như góp phần phòng tránh tái phát bệnh cho trẻ. Bài viết này sẽ cặp nhật với bạn một số lưu ý cần thiết trong quá trình chăm sóc trẻ bị trào ngược dạ dày.

1. Trước khi trẻ bị bệnh trào ngược dạ dày

Phòng bệnh hơn chữa bệnh. Khi con bạn may mắn chưa gặp phải tình trạng này bạn nên thận trọng trong cách chăm sóc con để tránh bệnh trào ngược dạ dày cho trẻ. Tốt nhất là cha mẹ nên để tâm và quan sát những biểu hiện sớm của bệnh ở trẻ để có thể có những điều chỉnh hoặc thăm khám kịp thời nhất.

Những biểu hiện sớm của trẻ bị trào ngược dạ dày thực quản thường khó nhận biết, bởi trẻ không giống như người lớn, nhận thức còn chưa đủ nên không biết mô tả cảm giác của mình cho cha mẹ, hoặc mô tả không chính xác. Triệu chứng thường gặp nhất ở trẻ là việc hay nôn trớ và có thể thường xuyên bị đầy bụng, khó tiêu.

Cha mẹ nên để tâm thường xuyên đến những biểu hiện này.

Đối trẻ còn nhỏ: không nên cho trẻ bú quá no, cho bé bú đúng tư thế, không đặt bé nằm ngang khi cho bú.

không nên cho trẻ bú quá no
Không nên cho trẻ bú quá no – Trẻ bị trào ngược dạ dày thực quản

Đối với trẻ lớn hơn (từ 1 tuổi trở lên): nên cho trẻ ăn uống ngủ nghỉ theo giờ giấc khoa học, không ăn quá nhiều hoặc quá ít. Khi thấy trẻ có những biến chứng như ho, bụng đầy thì nên thăm khám tại các cơ sở y tế để biết được con mình có bị bệnh lý trào ngược không. Phát hiện càng sớm, thì càng tốt cho quá trình điều trị bệnh cho trẻ.

2. Trong khi trẻ bị trào ngược

Sau khi đã phát hiện trẻ bị trào ngược dạ dày thực quản, cha mẹ cần điều chỉnh thói quen chăm sóc trẻ về ăn uống, tâm lí và cách dùng thuốc – đây là 3 yếu tố chính gây nên bệnh trào ngược ở trẻ. Một số điều mà cha mẹ trẻ cần lưu ý trong quá trình chăm sóc con nhất là khi con đang mắc bệnh trào ngược.

  • Cách thức chăm sóc

Nên rửa mũi và làm sạch khoang miệng cho trẻ sau khi trẻ bị trào ngược. Không nên cho trẻ ăn hay uống sữa ngay sau cơn trào ngược, nên để cách khoảng 30 phút đến 1 tiếng sau.

Nên rửa mũi và làm sạch khoang miệng cho trẻ
Nên rửa mũi và làm sạch khoang miệng cho trẻ – Trẻ bị trào ngược dạ dày thực quản

Nên cho trẻ ăn đặc dần. Mỗi lần trẻ ăn xong, nên bế trẻ đứng và xoa lưng cho đến khi trẻ ợ to. Không nên cho trẻ nằm ngay sau khi ăn, không bế sốc trẻ đột ngột, hoặc nâng lắc khi trẻ no.

Đối với trẻ nhỏ dưới 1 tuổi: Nếu để trẻ bú nằm, cần kê cao đầu theo tư thế gối nêm. Đây là kiểu gối xuất phát từ dạng dạng chiếc nêm, bề mặt của gối cao từ đầu này và thấp dần ở đầu kia tạo thành một mặt phẳng nghiêng, nâng toàn bộ cơ thể từ ngực đến đầu. Khi trẻ nằm gối nêm sẽ tránh được bị sặc, nôn ói.

Nếu để trẻ bú nằm, cần kê cao đầu theo tư thế gối nêm
Nếu để trẻ bú nằm, cần kê cao đầu – Trẻ bị trào ngược dạ dày thực quản

Cách thức cho ăn: Bố mẹ nên tập cho trẻ thói quen ngồi một chỗ để ăn từ đầu bữa đến cuối bữa. Không để bé vừa ăn, vừa chơi đùa, nghịch ngợm, vừa khiến bố mẹ phải chạy theo trẻ, vừa làm đau dạ dày của trẻ, cũng như làm cho trẻ dễ bị nôn thức ăn, hoặc bị sặc vào đường thở.

Đặc biệt là tạo cho trẻ cảm giác “biết đói”, vì nếu đói, trẻ sẽ ăn rất nhanh, không cần phải giục giã. Hãy để cho trẻ ăn theo nhu cầu, không nên ép trẻ ăn quá mức trẻ muốn.

Cách lựa chọn thực phẩm: Cho trẻ ăn đồ bổ dưỡng vừa đủ, cho trẻ ăn chế độ cân bằng theo tháp dinh dưỡng, ăn thêm nhiều loại củ quả, rau xanh, ngũ cốc, sữa tươi để bé có hệ dinh dưỡng cân bằng.

Cho trẻ ăn đồ bổ dưỡng vừa đủ - Trẻ bị trào ngược dạ dày thực quản
Cho trẻ ăn đồ bổ dưỡng vừa đủ – Trẻ bị trào ngược dạ dày thực quản

Cách chế biến: Bạn có thể chia nhỏ bữa ăn, cho trẻ ăn những thứ mềm, dễ tiêu. Không nấu quá kĩ, hầm trong thời gian quá dài hoặc cho trẻ ăn đi ăn lại làm cho đồ ăn của trẻ mất chất hoặc biến chất. Không chiên xào đồ ăn cho trẻ bằng dầu dùng lại hoặc đồ ăn bị cháy. Đồng thời, để bé ăn được nhiều loại đồ ăn đa dạng, bạn nên liên tục đổi món để tạo cảm giác ngon miệng cho trẻ.

Tâm lí khi cho ăn: Không gây căng thẳng cho trẻ đối với mỗi bữa ăn, hãy tạo hứng thú cho trẻ khi ăn như kể chuyện cười, tạo hình đồ ăn ngộ nghĩnh và cho trẻ ăn cùng bữa với người lớn để tạo hứng thú khi ăn cho trẻ. Không quát tháo, giục giã quá nhiều khi trẻ ăn chậm, ăn ít.

Cách sử dụng thuốc: Không lạm dụng thuốc kháng sinh, kháng viêm hoặc thuốc kích thích tiêu hóa cho trẻ. Nếu dùng thuốc kháng sinh, kháng viêm phải uống đủ liều và đúng loại theo hướng dẫn của bác sĩ.

Với thuốc kích thích tiêu hóa thì dùng liều theo chỉ định, không uống kéo dài để cơ thể tự cải thiện và sản sinh ra các lợi khuẩn cần thiết không bị phụ thuộc vào thuốc.

  • Cách thức điều trị

Nếu trẻ được bác sĩ thăm khám và kê thuốc Tây y, nên cho trẻ dùng đủ liều, đủ ngày để tránh phải uống lại từ đầu và gây kháng thuốc. Có thể xin tư vấn bác sĩ các biện pháp làm cho trẻ giảm bớt triệu chứng, làm cho trẻ dễ chịu, dễ ngủ, ăn ngon hơn.

Ngoài ra, khi trẻ bị trào ngược dạ dày thực quản thì phụ huynh có thể dùng các sản phẩm Đông y chữa trào ngược dạ dày, có nguồn gốc tự nhiên, không có tác dụng, tăng khả năng hoạt động của hệ tiêu hóa mà không gây hại đến dạ dày của trẻ.

Có thể xin tư vấn bác sĩ các biện pháp làm cho trẻ giảm bớt triệu chứng
Có thể xin tư vấn bác sĩ các biện pháp làm cho trẻ giảm bớt triệu chứng

Đặc biệt là thuốc Đông y có thể sử dụng lâu dài mà không sợ kháng thuốc. Tuy nhiên, đối với sản phẩm Đông y, phụ huynh phải kiên trì cho trẻ dùng vì thời gian thường dài hơn thuốc Tây y.

3. Sau khi trẻ hết trào ngược

Thường xuyên theo dõi những triệu chứng của trẻ và để ý tần suất cũng như biểu hiện của triệu chứng. Duy trì thói quen khoa học trong chăm sóc trẻ. Nếu trẻ không còn biểu hiện trào ngược, có thể không cần cho trẻ nằm theo tư thế gối nêm nữa mà chỉ cần kê đầu cho trẻ khi trẻ bú hoặc nằm ngủ.

Thường xuyên tái khám 3 tháng/lần tại các cơ sở chuyên khoa để kiểm tra tình trạng trẻ bị trào ngược dạ dày thực quản và dạ dày của trẻ xem mức độ thuyên giảm hoặc tiến triển bệnh để có biện pháp xử trí kịp thời.

Chúc các bạn có nhiều kiến thức và nuôi dạy trẻ khỏe mạnh.

Mời các bạn xem thêm các kiến thức về trào ngược dạ dày TẠI ĐÂY

Dấu hiệu trẻ bị trào ngược dạ dày thực quản và cách chữa
5 (1) vote