Hướng dẫn chuẩn bị Mâm cơm cúng tất niên, cuối năm chuẩn nhất

Theo truyền thống của người Việt Nam đêm 30 Tết hay còn gọi là giao thừa mang một ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với mỗi người. Là thời gian để nhìn lại mọi chuyện trong một năm qua, là lúc cùng gia đình quây quần bên mâm cơm để cùng chào đón năm mới sắp đến. Và để bạn hiểu rõ hơn về mâm cơm cúng tất niên cổ truyền, Mâm Cơm Việt sẽ chia sẻ ngay những thông tin dưới đây, cùng tham khảo qua nhé!

1. Ý nghĩa và phong tục của mâm cơm cúng tất niên

Về cơ bản, tại gia đình vào ngày 30 Tết cần chuẩn bị hai mâm, một mâm cúng tất niên và sau đó là ăn tối, còn một mâm khác chuẩn bị cho cúng giao thừa. Người đàn ông lớn tuổi nhất trong nhà thắp hương và đọc văn khấn, rồi các thành viên khác làm lễ vái. Nội dung chính là mời thần linh, gia tiên về ăn Tết cùng gia đình. Để cho giản tiện, nhiều gia đình gộp chung lễ cúng tất niên với lễ cúng giao thừa.

Mâm cơm cúng tất niên chuẩn bị gồm những món gì
Mâm cơm cúng tất niên chuẩn bị gồm những món gì

Vào chiều 30 Tết, nhà nhà đều chuẩn bị chu đáo cho việc tiễn năm cũ, đón xuân mới. Theo phong tục, chiều 30 Tết, mọi gia đình đều trồng cây nêu để xua tan ma quỷ. Trên mảnh sân trước nhà, người ta lấy vôi trắng vẽ một bộ cung tên hướng ra cổng, bên cạnh còn vẽ ba hình vuông và bảy hình tròn với quan niệm: “Ba vuông sánh với bảy tròn/ Đời cha liền với đời con sang giàu”. Đặc biệt bữa cơm tất niên chiều 30 Tết là khoảnh khắc thiêng liêng của mọi gia đình.

Bên cạnh ý nghĩa gia đình đoàn tụ sum vầy, mâm cơm tất niên còn là nghi thức tiễn biệt năm cũ, sửa soạn đón năm mới, mời ông Công ông Táo về trần thế tiếp tục cai quản việc bếp núc. Sau bữa cơm tất niên còn là lúc mọi người trong gia đình sửa soạn cúng giao thừa, tiễn năm cũ và đón mừng năm mới tràn đầy hy vọng mọi sự sẽ hành thông tốt đẹp.

Tất niên còn là nghi thức tiễn biệt năm cũ, sửa soạn đón năm mới
Tất niên còn là nghi thức tiễn biệt năm cũ, sửa soạn đón năm mới

2. Mâm cơm cúng tất niên Bắc Trung Nam gồm những món gì?

Lễ cúng Tất niên là một lễ truyền thống nhưng lễ vật cúng không cần phải quá cầu kỳ, chủ yếu thể hiện được tấm lòng thành của gia chủ để tri ân đất, trời, thần linh… Mâm lễ cúng tất niên thường gồm: Mâm ngũ quả, hương hoa, giấy tiền vàng mã, đèn nến, trầu cau, rượu, trà, bánh chưng (hoặc bánh tét)…

Mâm ngũ quả cúng tổ tiên, ông bà

Mời bạn xem cách Trang trí mâm ngũ quả đẹp ngày tết – Bày xếp mâm ngũ quả đẹp tại đây

Mâm ngũ quả dành cúng gia tiên nên chọn các loại hoa quả thông dụng, ăn được, đẹp mắt và phải là hoa quả vừa đủ chín có thể ăn được. Hoa quả xanh, hoa quả giả (bằng nhựa) không được dùng cúng gia tiên. Đĩa/mâm ngũ quả không đặt trước chính giữa bát hương vì chắn mất trục khí chính, mà nên để ở hai bên.

Mâm cơm cúng tất niên 3 miền gồm những món gì?
Mâm cơm cúng tất niên 3 miền gồm những món gì?

Hoa tươi (Không dùng hoa giả, hoa nhựa)

Hoa bày trên bàn thờ cũng vậy, cần phải hoa tươi chứ không dùng hoa giả, hoa nhựa. Nhiều người hay lấy câu “miễn thành tâm là được” để ngụy biện, khi thực hiện lại chạy theo hình thức, khoe mẽ với người ngoài mà không chú trọng đến chất lượng của hoa quả để thờ cúng.

Hoa bày trên bàn thờ cần phải hoa tươi
Hoa bày trên bàn thờ cần phải hoa tươi

Gần đây nhiều người hay gán ghép phong thủy cho mọi lĩnh vực, từ hoa thờ đến mâm ngũ quả, rồi suy luận không căn cứ. Chẳng hạn quả lựu nhiều hạt, tượng trưng cho sự đầy đủ, phát triển; bưởi, dưa hấu căng tròn, tượng trưng cho sự đầy đủ, may mắn hoặc như cam, nghĩa gốc là ngọt (đồng cam cộng khổ, chia sẻ ngọt bùi) lại bị suy diễn thành cam chịu.

Thậm chí một số người còn sa đà vào tâm linh không cần thiết như đếm nải chuối có quả lẻ mới mua, đếm phật thủ có lẻ nhánh mới được, tổng số quả trên mâm phải hợp mệnh chủ nhà… Đây là những suy luận về mặt ý nghĩa và khiên cưỡng. Nhiều khi suy luận quá đà thì sẽ không còn hoa quả nào để bày trí.

Thực đơn bữa cơm cúng cuối năm

Mâm cơm ngày cuối năm của các gia đình cũng tùy theo từng vùng miền mà có những đặc trưng riêng:

Đối với miền Bắc gồm những món: Bát móng giò hầm măng lưỡi lợn, bát bóng nấu thập cẩm, bát miến nấu lòng gà, bát mọc. Đĩa gồm đĩa xôi, đĩa bánh chưng, đĩa thịt đông,, đĩa thịt gà luộc, đĩa giò lụa, đĩa giò xào, thêm đĩa nộm và đĩa dưa hành muối.

Mâm cơm cúng tất niên miền Trung gồm: bánh chưng, bánh tét và có nhiều món ăn được chế biến gồm đủ các thành phần để có bữa cỗ “hào soạn” gồm: đĩa dưa món, đĩa giò lụa Huế, đĩa gà bóp rau răm, đĩa thịt đông, đĩa chả Huế, đĩa thịt heo luộc, giá chua, bát ninh măng khô, bát miến Huế, đĩa cá chiên, hay đĩa ram.

Thực đơn bữa cơm cúng cuối năm
Thực đơn bữa cơm cúng cuối năm

Đối với miền Nam gồm: bánh tét kèm với đĩa củ cải ngâm nước mắm; canh măng nấu (dùng măng tươi thay cho măng khô), thêm bát canh khổ qua nhồi thịt, thịt kho tàu (thịt heo, trứng với nước dừa); đĩa thịt heo luộc, đĩa gỏi tôm thịt, đĩa nem, đĩa chả giò, đĩa dưa giá, củ kiệu.

3. Văn cúng, bài cúng tất niên cuối năm, cúng cơ quan, gia đình

Mời bạn xem chi tiết văn cúng tại đây

Những kiêng kỵ cấm phạm phải khi làm mâm cơm cúng Tất niên 30 Tết

Nên làm cỗ cúng vào chiều và tối

Tùy thuộc vào điều kiện của từng gia đình để tổ chức nhưng thời điểm thích hợp nhất để tổ chức lễ cúng và sum vầy bên mâm cơm là khoảng chiều hoặc tối ngày 30 Tết.

Thời điểm chiều 30 Tết là khi mọi công việc trong năm cũ đều đã kết thúc, nhà cửa đã được trang hoàng sạch sẽ và mọi người đều kịp trở về nhà. Mọi thứ dường như đầy đủ và hoàn hảo nhất để chuẩn bị trình diện và làm cơm cúng.

Đây cũng là thời khắc cuối cùng của năm cũ để mọi người cùng nhau ôn lại những bước ngoặt xảy ra trong năm và cùng nhau hứa hẹn về điều tốt đẹp trong năm mới.

Nên làm cỗ cúng vào chiều và tối
Nên làm cỗ cúng vào chiều và tối

Phải chuẩn bị lễ cúng trước khi ăn cơm Tất niên

Theo tập tục, tại thời điểm chiều và đầu giờ tối ông Công ông Táo của mỗi gia đình vẫn đang bận “bẩm báo với Ngọc Hoàng” nên chưa thể về kịp với gia đình. Tuy nhiên, lúc này tại mỗi gia đình vẫn còn có tổ tiên, các bậc ông, cha chú nên không thể không làm đồ cúng trình báo.

Trước khi cả gia đình ăn cơm Tất niên phải chuẩn bị đồ cúng và khấn vái với tổ tiên. Lúc cúng, tất cả các thành viên trong gia đình nên mặc quần áo đẹp, sạch sẽ cùng tụ họp lại để cúng trình diện trước bàn thờ gia tiên. Nếu không sẽ dễ dẫn đến lục đục trong gia đình trong năm mới, tài lộc hạn hẹp.

Mâm cơm cúng không được xuề xòa như ngày thường

Tùy thuộc theo vùng miền và điều kiện gia đình, mỗi nơi sẽ có mâm cơm cúng khác nhau, nhưng, một số vật phẩm nhất định phải có khi cúng theo phong tục của người Việt đó là: mâm ngũ quả, hương hoa, vàng mã, trầu cau, rượu, bánh chưng… Các món ăn trong ngày Tết sẽ được bầy biện trang nghiêm trên bàn thờ.

Phong tục cúng tất niên - Mâm cơm cúng cuối năm gồm những gì
Phong tục cúng tất niên – Mâm cơm cúng cuối năm gồm những gì

Nghiêm túc, không được đùa cợt khi cúng

Cười đùa, nói chuyện quá to hoặc nói tục, chửi bậy khi làm lễ cúng tổ tiên là thể hiện sự bất kính. Bên cạnh đó, nhiều người còn kiêng gọi tên trẻ nhỏ khi cúng vì cho rằng thời điểm khi cúng là lúc ông cha ta quy tụ nhưng cũng khó tránh khỏi hồn ma lang thang dạt vào nhà. Nếu chúng nghe được tên trẻ nhỏ yếu bóng vía có thể làm hại đến trẻ.

Tạo không khí vui vẻ trong bữa cơm

Chiều tối ngày 30 Tết là thời điểm mà mọi thành viên trong gia đình sum họp lại với nhau và đây là thời khắc dường như thiêng liêng nhất trong cả năm vì trong năm mỗi thành viên đều có công việc riêng của mình nên rất ít khi tụ họp được đông đủ tất cả mọi người.

Tạo không khí vui vẻ trong bữa cơm
Tạo không khí vui vẻ trong bữa cơm

Vì thế, để mong muốn đón nhận một năm mới nhiều niềm vui, nhiều điều tốt lành thì ngay tại thời khắc giao thoa này mọi việc nên được diễn ra êm thấm, suôn sẻ. Kiêng kỵ chuyện cãi nhau, chửi rủa mà thay vào đó nên nói những chuyện vui, nói về những điều tốt lành và câu chuyện chỉ nên xung quanh các thành viên trong gia đình, tránh nói tới những người khác.

Kiêng kỵ đổ vỡ trong bữa cúng cuối năm

Không chỉ trong đầu năm mới mà ở thời khắc giao thoa năm cũ và năm mới này đều kiêng kỵ làm đổ vỡ bất kì thứ gì. Theo quan niệm dân gian, những gì đổ vỡ thường đem lại xui xẻo, đặc biệt nếu rượu hoặc dầu đèn bị đổ ra nền nhà có thể thu hút ma quỷ kéo đến nhiều hơn, gây phiền nhiễu.

Kiêng kỵ đổ vỡ trong bữa cúng cuối năm
Kiêng kỵ đổ vỡ trong bữa cúng cuối năm

Mặc dù là những truyền thống đã quá quen thuộc nhưng vẫn còn rất nhiều điều mà có thể bạn chưa biết phải không? Hãy tham khảo thật cẩn thận để năm nay có thể chuẩn bị được một mâm cơm cúng Tất niên thật chu đáo và hoàn chỉnh để đón năm mới thật hoành tráng cùng gia đình bạn nhé!

Mâm Cơm Việt sưu tầm và tổng hợp.

Chủ đề tìm kiếm: chuẩn bị mâm cơm cúng tất niên, hình ảnh mâm cơm cúng tất niên, làm mâm cơm cúng tất niên, mâm cơm cúng tất niên, mâm cơm cúng tất niên miền trung, mâm cơm cúng tất niên gồm những gì, phong tục cúng tất niên, mâm cơm cúng gia tiên gồm những món gì, cách làm mâm cơm cúng giỗ, mâm cơm cúng gồm những món gì, cúng tất niên trong nhà hay ngoài trời, cúng tất niên công ty gồm những gì, cúng tất niên miền trung, thực đơn mâm cơm cúng tất niên, cách làm mâm cơm cúng tất niên, thực đơn tiệc tất niên, nau cung tat nien, thực đơn tiệc tất niên cuối năm, món ăn cuối năm

Nguồn: https://mamcomviet.com/phong-tuc-cung-tat-nien-cung-cuoi-nam-gom-nhung-gi/