Cách chăm sóc mai nở đúng Tết ở Miền Bắc và thời điểm lặt lá mai lúc nào

Đã hàng ngàn năm nay những nhánh mai vàng trở thành biểu tượng mùa xuân trên khắp đất nước báo hiệu một năm mới đến với những điều tốt đẹp, tươi mới. Tuy nhiên việc nuôi dưỡng để mai nở hoa đúng vào dịp Tết luôn là bài toán khó với bất cứ ai. Hôm nay hãy cùng Mâm Cơm Việt tìm hiểu qua cách chăm sóc mai nở đúng Tết ở miền Bắc nhé!

Mai luôn là biểu trưng của ngày Tết Nguyên Đán Việt Nam
Mai luôn là biểu trưng của ngày Tết Nguyên Đán Việt Nam

Đặc điểm nổi bật về hoa mai

Cây mai có tên khoa học là Ochna integerrima, họ thực vật: Ochnaceae (Lão mai). Mai thuộc loài hoa kiểng dễ sống, sống mạnh và được xem là giống cây dễ trồng nhất. Mai không quá kén đất trồng bởi vì thực tế cho thấy trên các loại đất thịt, đất cát pha, sét pha, đất phù sa, đất đỏ bazan, thậm chí đất có lẫn đá sỏi… đều vẫn trồng mai được. Chỉ cần đất không chết hay quá nghèo dinh dưỡng không thể trồng các giống cây được là có thể dễ dàng trồng mai.

Cây mai có tên khoa học là Ochna integerrima
Cây mai có tên khoa học là Ochna integerrima

Cây mai kỵ đất bị úng thuỷ, đất thường xuyên bị ngập lụt, vì rễ cái của mai rất dài nên nước ngập lâu ngày rễ sẽ bị thúi khiến cây bị úa héo và chết dần. Ngoài rễ cái ra, cây mai còn có vô số rễ bàng mọc tua tủa quanh đoạn cổ rễ, có nhiệm vụ hút các chất dinh dưỡng trong tầng đất mặt để nuôi cây. Rễ cái bị thúi hay bị đứt không có khả năng mọc dài ra được, nhưng rễ bàng lại khác, bị đứt chúng lại mọc ra, vì vậy bộ rễ bàng cũng đóng một vai trò quan trọng cho việc sinh trưởng và phát triển của mai.

Các điều kiện khí hậu cơ bản để trồng mai

Đối với cây mai kiểng, yếu tố chủ yếu là dáng cây và điều khiển ra hoa đúng kỳ. Nếu cành là quá tốt thì ức chế ra hoa, nếu còi cọc quá thì số hoa ít và không đẹp. Do trồng trong chậu, lượng đất bị giới hạn nên việc bón phân, chăm sóc cho mai là hết sức cần thiết hơn mai trồng trực tiếp trên ngoài đất vườn.

Cây mai thích hợp với những nơi có khí hậu nóng ẩm, từ 25o-30o là tốt nhất, mai có thể chịu đựng được nhiệt độ cao hơn trong nhiều ngày, thậm chí nhiều tháng, nhưng với những vùng có khí hậu mát lạnh dưới 10o thì mai sinh trưởng kém.

Cây mai thích hợp với những nơi có khí hậu nóng ẩm
Cây mai thích hợp với những nơi có khí hậu nóng ẩm

Cây mai ưa nắng, nhưng khả năng chịu khô hạn chỉ ở mức tương đối. Mai thích hợp với vùng có 2 mùa mưa nắng rõ rệt. Trong mùa mưa thì mưa nhiều, mùa nắng thì trùng vào mùa cây thay lá, trổ hoa. Bằng chứng là ở miền Nam, năm nào mà thời tiết cuối năm thay đổi như mưa nhiều hoặc giá lạnh thì cây mai cũng nở hoa không đúng ngày.

Tính toán thời gian làm mai nở hoa đúng dịp Tết

Tính từ ngày mai bị tuốt hết lá, trên cành mai sẽ xuất hiện các nụ hoa nhỏ, ở các nách lá mọc ra. Mỗi nụ hoa này sẽ tiếp tục phát triển để trở thành hoa cái vớ lớp vỏ lụa bao kín bên ngoài. Trong một hoa cái có nhiều nụ nhỏ.

Tính toán thời gian làm mai nở hoa đúng dịp Tết
Tính toán thời gian làm mai nở hoa đúng dịp Tết

Từ lúc hoa mai bung vỏ lụa cho đến khi nở hẳn là 7 ngày. Như vậy, nếu thời tiết ấm áp thì hoa mai bạn trồng phải có vỏ lụa từ ngày 23 tháng Chạp thì mới kịp có những bông hoa rực rỡ với các cánh hoa mềm mại như lụa cho ngày đầu năm.

Chính vì vậy khi trồng hoa mai phải tính toán kỹ việc lặt lá mai, thời tiết, biết nhìn kích cỡ nụ hoa để dự đoán thời gian nở chính xác.

1. Thời tiết

Từ ngày 10 tháng Chạp bạn đã phải dần chú ý những điểm sau:

  • Nếu thời tiết có nắng ấm áp thì mai sẽ nở sớm hơn, vì thế lúc này bạn nên lặt lá muộn.
  • Trường hợp ngược lại nếu như thời tiết có mưa hay trời tự dưng chuyển lạnh thì mai sẽ nở trễ và bạn cần phải lặt lá sớm.

2. Quan sát nụ mai chọn ngày lặt lá

Việc quan sát và hiểu được thông tin các nụ hoa trên cây gởi đến cho bạn cũng giúp bạn canh đúng ngày để lặt lá cho mai.

Quan sát nụ mai để đoán ngày lặt lá
Quan sát nụ mai để đoán ngày lặt lá
  • Đối với các giống mai vàng 5 cánh, nếu như bạn thấy nụ mai vẫn còn nhỏ thì nên lặt lá vào ngày 13 tháng Chạp.
  • Nếu thấy nụ hoa chưa lớn hẳn thì nên lặt lá vào ngày 16 tháng Chạp.
  • Trường hợp bạn thấy nụ hoa đã khá lớn và có khả năng bung vỏ lụa trong vòng 3 – 4 ngày sắp tới thì hãy lùi ngày lặt lá đến khoảng 19, 20 tháng Chạp hoặc sau ngày 20 tháng Chạp.

Như vậy, từ ngày 10 tháng Chạp chúng ta nên quan sát nụ hoa từng cây mai lớn nhỏ ra sao rồi kết hợp với thời tiết để tính toán ngày nào tiến hành trẩy lá mai. Việc tính toán sao cho đúng đến ngày “Đưa ông Táo về trời” (ngày 23 tháng Chạp), hoa cái bung vỏ lụa là được.

3. Chăm sóc mai, làm mai nở hoa đúng Tết ở miền Bắc

Những đặc điểm vừa nói trên sẽ áp dụng chính xác cho loại hoa mai 5 cánh. Vì thế nếu như bạn đang trồng một giống mai nhiều cánh hơn thì bạn nên tiến hành việc lặt lá sớm hơn so với thời hạn lặt lá mai 5 cánh đã dự tính.

Chăm sóc mai, làm mai nở hoa đúng Tết ở miền Bắc
Chăm sóc mai, làm mai nở hoa đúng Tết ở miền Bắc

Bên cạnh đó việc lặt lá mai cũng không phải là yếu tố quyết định việc mai nở đúng ngày hay không vì còn rất nhiều sự tác động. Do đó sau khi lặt lá bạn phải tiếp tục quan sát, nếu nhận thấy mai có khả năng nở trễ hơn nhịp điệu bình thường thì thúc cho mai nở bằng cách pha loãng phân NPK với tỉ lệ 10 lít nước/1 muỗng canh phân để tươi gốc mai.

Ngược lại nếu trời đang nắng mà đổ mưa bất chợt thì mai sẽ nở sớm hơn bình thường. Lúc này bạn cần hạn chế tưới nước cho mai và tránh đem mai ra phơi nắng để hãm độ nở của hoa lại. Tưới nước lạnh hay nước đá vô chậu mai cũng giúp hãm độ nở của mai.

Việc lặt lá mai cũng không phải là yếu tố quyết định việc mai nở đúng ngày Tết hay không
Việc lặt lá mai cũng không phải là yếu tố quyết định việc mai nở đúng ngày Tết hay không

Trồng mai miền Bắc nên trồng ở nơi nhiều nắng, tránh tưới quá ẩm. Nên tưới bằng các loại nước không lên men như nước trắng, nước vo gạo, nước bể phốt hoặc nước ốc ngâm trong. Nếu các bạn biết kỹ thuật thiến đào thì áp dụng cho mai luôn. Thời gian thiến là vào đầu mùa hè, quãng tháng 4 DL.

Uốn tỉa và hãm cho mai Bắc nở cũng khá dễ và gần giống đào và mai Nam, tuy nhiên thời gian hãm dài hơn. Cây mai Bắc lâu định hình thế cành, nếu uốn phải từ 6 tháng đến 1 năm mới ăn khuôn. Tỉa bấm ngọn nên tiến hành khoảng 2 lần/năm để có được độ lớn và độ dài của dăm như ý, thường 1 lần tháng 2 âm lịch, 1 lần tháng 8 âm lịch. Thời gian mai ra hoa kể từ khi tỉa lá là khoảng 50-60 ngày, tùy điều kiện nhiệt độ.

Làm sao để cây hoa mai nở đúng dịp Tết Nguyên Đán?

Hoa mai là loại cây mang sắc thái mùa xuân, mang không khí tết cổ truyền của người dân Việt Nam nói chung và người miền nam nói chung. Hoa mai thích hợp với khí hậu nóng vì thế được trồng nhiều ở miền nam và miền nam trung bộ, miền tây. Vậy thời điểm nào ta cần lặt lá cho hoa mai để cây nở hoa đúng dịp tết ?

Làm sao để cây hoa mai nở đúng dịp Tết Nguyên Đán?
Làm sao để cây hoa mai nở đúng dịp Tết Nguyên Đán?

Hoa mai có nhiều loại như cây mai vàng, cây mai trắng, mai tứ quý,…. Nhưng nhiều nhất vẫn là cây mai vàng, vì chúng dễ trồng, dễ trăm sóc, hoa lại to và đẹp.

Muốn cho hoa Mai nở đúng vào dịp Tết thì việc bắt buộc phải làm là lặt lá Mai, chứ không phải là tuốt lá Mai như bạn đã nghe, vì nếu tuốt lá không khéo sẽ tuốt luôn cả những mầm hoa đang có ở nách lá. Phải canh ngày lẩy lá Mai sao cho đúng lúc, đây có thể được coi là một công việc quan trọng hàng đầu để cây mai có thể tập trung dinh dưỡng phát triển để nẩy nụ.

Thời điểm lặt lá mai cho cho hoa mai vàng nở đúng Tết năm nhuận

Tùy vào từng thời điểm thời tiết mà chúng ta lặt lá hoa mai sao cho phát triển tốt. Thông thường loại Mai vàng 5 cánh người ta thường lẩy lá Mai vào rằm tháng chạp . Nếu tháng chạp năm đó trời nắng nóng hoặc có gió chướng mạnh thì Mai sẽ nở sớm hơn, vì thế phải lẩy lá mai trể hơn có thể từ 16-20 tháng chạp.

Ngược lại nếu năm nào mưa nhiều mùa mưa chấm dứt muộn, thời tiết tháng chạp lạnh nhiều hoặc ít có gió chướng thì mai sẽ nổ trễ hơn, vì thế phải lẩy lá Mai vào trước ngày rằm khoảng ngày 10-14 tháng chạp.

Đối với những năm nhuận: Những cây Mai được trồng ở những chổ đất tốt, phát triển tốt thường nở hoa trể hơn những cây Mai trồng ở chổ đất xấu còi cọc, vì thế cũng được lẩy lá sớm hơn.

Mai có nhiều hơn năm cánh: Những giống Mai có nhiều cánh (khoảng 12 cánh trở lên) cũng thường nở hoa trể hơn giống Mai vàng 5 cánh vài ngày vì thế cũng phải lẩy lá Mai sớm hơn.

Cách chăm sóc mai nở hoa đúng Tết miền Bắc - Lặt lá mai lúc nào
Cách chăm sóc mai nở hoa đúng Tết miền Bắc – Lặt lá mai lúc nào

Lưu ý khi lặt lá, tuốt lá mai Tết

  • Khi lặt lá hoa mai tết không được nắm tuốt lá vì như vậy sẽ làm gẫy, tét mầm hoa.
  • Nên một tay nắm chắt cành, tay còn lại cầm chắc từng lá Mai lật ngược về phía sau hoặc nắm chắc lá kéo lên phía trên, cuống lá sẽ đứt.
  • Phải lẫy hết toàn bộ số lá trên cây. Sau khi lẫy lá, ngừng tưới nước một vài ngày, rồi lại tiếp tục tưới nước trở lại bình thường.

Trên đây là những kinh nghiệm của nhiều người đã trồng mai từ trước truyền lại sau nhiều năm kinh nghiệm. Sau khi lặt lá xong chúng ta cần chăm sóc mai vàng để mai có thể hồi phục nhanh sau khi tuốt lá.

Lưu ý khi lặt lá, tuốt lá mai Tết
Lưu ý khi lặt lá, tuốt lá mai Tết

Tuy mai là giống cây dễ trồng nhất nhưng việc điều khiển sao cho mai nở đúng vào những ngày Tết là điều rất khó khăn. Hy vọng với những chia sẻ về cách chăm sóc mai nở đúng Tết ở miền Bắc trên bạn sẽ áp dụng được và ngày Tết gia đình sẽ tràn ngập những sắc hoa mai vàng rực rỡ.

Chúc các bạn thành công và có một cành mai đẹp đón Tết.